Gasprijs op hoogste punt van 2026: wat betekent dit voor de winter?

Is dit echt het hoogste punt van 2026? 

Op 13 oktober was de inkoopprijs van gas hoger dan op elk ander moment dit jaar. Zo duur is gas sinds de energiecrisis van eind 2022 niet meer geweest. Met de inkoopprijs bedoelen we de prijs die leveranciers op de Europese gasmarkt betalen, voordat er belasting en kosten bij komen. 

Wat je zelf per m³ betaalt, ligt een stuk hoger. Bovenop de inkoopprijs komen namelijk nog energiebelasting, btw en de kosten van je leverancier. Hoe die opbouw werkt, lees je in onze uitleg over de gasprijs per m³. 

Dreigt er een nieuwe energiecrisis? 

Zo erg als in 2022 is het niet. Na de Russische inval in Oekraïne lag de inkoopprijs van gas ongeveer drie keer zo hoog als nu. Wie toen een nieuw contract afsloot, betaalde vaak meer dan € 3 per m³, ongeveer twee keer zoveel als de tarieven van vandaag. 

Toch is de stijging als consument goed te merken. Ter vergelijking: tijdens het prijsplafond in 2023 betaalde je maximaal € 1,45 per m³. De goedkoopste vaste contracten zitten met € 1,61 tot € 1,71 per m³ nu al boven dat bedrag. En waar de prijs in 2022 na de winter snel daalde, is het nu de vraag hoelang de onrust rond Hormuz duurt. 

Waarom daalde de prijs even en waarom stijgt hij weer? 

De prijs zakte eind september omdat er hoop was dat de Straat van Hormuz weer open zou gaan. Door deze zeestraat varen veel schepen met vloeibaar gas (LNG) richting onder meer Europa. Iran liet op 22 september weten dat de route binnen een week open kon, als de Verenigde Staten hun blokkade van Iraanse havens zouden opheffen. Daarna gingen de prijzen weer omhoog, door vier oorzaken: 

• President Trump wees het Iraanse voorstel af, waardoor er nog steeds minder gas via Hormuz komt. 

• Bij Hormuz en in de Rode Zee werden opnieuw schepen aangevallen. Dat maakt het vervoer van gas duurder en onzekerder. 

• De Europese gasopslag was begin oktober voor 73 procent gevuld, terwijl dat rond deze tijd normaal ongeveer 90 procent is. In Nederland zat de opslag op ongeveer 60 procent. Hoe minder gas er op voorraad is, hoe meer er deze winter moet worden ingekocht. 

• Weermodellen verwachten lagere temperaturen in de tweede helft van oktober. Dan gaat de verwarming eerder aan en stijgt de vraag naar gas. 

Worden nieuwe energiecontracten weer duurder?

Bij EnergieKiezer zien we dat de tarieven van nieuwe contracten weer flink stijgen. Eind september was er nog een lichte daling te zien. Sinds oktober is die voorbij. Je ziet de stijging op twee manieren: de tarieven worden hoger en de welkomstkortingen worden lager.

Dat patroon zien we vaker. Daalt de marktprijs, dan dalen de tarieven voorzichtig mee. Stijgt de marktprijs, dan verhogen leveranciers hun tarieven en verlagen ze hun kortingen direct. Houd dit daarom goed in de gaten. Tarieven kunnen per dag veranderen, dus vergelijk op de dag dat je wilt afsluiten. Houd er ook rekening mee dat je met een vast tarief je prijs vastzet op het huidige, hoge niveau.

Wat betekent dit voor de gasprijs richting de winter? 

Een flinke daling lijkt voorlopig niet waarschijnlijk. Twee dingen bepalen of gas goedkoper of duurder wordt: of er een akkoord komt over de Straat van Hormuz, en hoe koud de winter wordt. Komt er een akkoord, dan kan de prijs snel dalen. Wordt het een strenge winter terwijl er weinig gas uit het Golfgebied komt, dan kan hij juist verder stijgen. 

Wat dit kan betekenen voor de gasprijs bij een nieuw vast contract. Bij een gemiddeld verbruik van 930 m³ per jaar:

Dit is een verwachting op basis van een eigen berekening van EnergieKiezer, inclusief belasting en btw. De werkelijke prijzen kunnen hoger of lager uitvallen. De bedragen zijn afgerond en hieraan kunnen geen rechten worden ontleend.

Zelfs in het gunstigste scenario blijft gas dus ongeveer twee keer zo duur als in januari. Tussen het lage en het hoge scenario zit voor een gemiddeld huishouden ongeveer € 465 per jaar.

Komt er opnieuw weer een prijsplafond? 

Daar ziet het op dit moment niet naar uit. Het kabinet heeft geen nieuw prijsplafond aangekondigd. In 2023 gold een plafond van € 1,45 per m³ gas (tot 1.200 m³ per jaar) en € 0,40 per kWh stroom (tot 2.900 kWh). Dat kostte de overheid veel geld en werd na één jaar stopgezet. 

Het kabinet kiest nu voor gerichte steun via het Noodfonds Energie. Dat is bedoeld voor huishoudens met een laag inkomen en een hoge energierekening. Het fonds betaalt de helft van het deel van je energiekosten dat boven een grens uitkomt. Die grens is 8 procent van je bruto-inkomen bij een laag inkomen, en 10 procent bij een iets hoger inkomen. Je krijgt minimaal € 120 en maximaal € 1.800. Aanvragen kan van 4 januari tot en met 7 mei 2027. Anders dan in eerdere jaren sluit het fonds niet als het geld op is: wie recht heeft en aanvraagt, krijgt steun. Het kabinet heeft hiervoor € 193 miljoen gereserveerd en verwacht dat ongeveer 500.000 huishoudens steun krijgen, uitgaande van de huidige energieprijzen.

Wat voor invloed heeft dit op de energierekening?

Dat hangt af van het soort contract dat je hebt. 

• Vast contract: je tarief staat vast tot het einde van de looptijd. Een vast energiecontract beschermt je dus tegen de stijging, maar als de prijs daalt, profiteer je daar ook niet van. 

• Variabel contract: je leverancier past je tarief meestal een of twee keer per jaar aan. Blijft gas duur, dan zie je dat vaak terug bij de volgende tariefwijziging. 

• Dynamisch contract: je betaalt elke dag een andere prijs, die direct meebeweegt met de gasmarkt. Met een dynamisch contract merk je de stijging dus meteen, maar ook een daling. 

Wat kun je nu het beste doen? 

Aan de gasmarkt kun je niets veranderen, aan je contract en je verbruik wel. 

• Check je contract. Kijk welk type contract je hebt en wanneer het afloopt. 

• Vergelijk als je een variabel of dynamisch contract hebt. Misschien past een vast tarief nu beter bij je. Wachten op een lagere prijs kan voordeel opleveren, maar het kan je ook geld kosten. 

• Ga slim met je verbruik om. Zet je de thermostaat een graad lager, dan scheelt dat ongeveer 6 tot 8 procent op je stookkosten. Controleer ook of je termijnbedrag nog past bij je verbruik, zodat je achteraf niet schrikt van de jaarafrekening.