Grijze stroom: wat is het en hoe zit het echt?

Rosa BoogaardEnergie-expert

10-07-2023

|

03-09-2026

|

4 min leestijd

Grijze stroom is elektriciteit die is opgewekt uit fossiele brandstoffen zoals kolen, gas en olie. Het is minder duurzaam dan groene stroom, omdat er bij de opwekking broeikasgassen vrijkomen. Toch is de stroom uit jouw stopcontact nooit voor 100% grijs of groen: het is altijd een mix. Op deze pagina lees je wat grijze stroom precies is, wat de impact op het milieu is, en hoe je als consument bewuster kunt kiezen.

Wat is grijze stroom?

Grijze stroom is elektriciteit die wordt opgewekt uit niet-hernieuwbare bronnen: steenkool, aardgas en aardolie. Sommige experts rekenen ook kernenergie hieronder, omdat uranium net als fossiele brandstoffen een keer opraakt. Deze bronnen zijn altijd beschikbaar, ook als er geen wind of zon is. Dat maakt grijze stroom betrouwbaar, maar wel schadelijk voor het klimaat.

Voor jou als consument betekent dit: als je niets kiest, krijg je automatisch een mix van grijze en groene stroom. Wil je dat niet, dan moet je actief overstappen naar een leverancier die aantoonbaar groene stroom levert.

Waarom is stroom nooit 100% grijs of 100% groen?

Elektriciteit van zon, wind, gas en kolen komt allemaal op hetzelfde net terecht. Fysiek is er dus geen verschil tussen de stroom die bij jou en bij je buren uit het stopcontact komt. Wat wel verschilt, is de boekhouding erachter: leveranciers kunnen Garanties van Oorsprong (GvO's) inkopen om te claimen dat hun stroom groen is.

Dit betekent voor jou: een leverancier die "100% groene stroom" belooft, koopt vaak certificaten uit het buitenland in, terwijl de stroom die letterlijk bij jou binnenkomt gewoon uit de gedeelde, deels grijze pool komt. Wil je hier meer over weten, lees dan onze uitleg over de Garantie van Oorsprong.

Wat is de milieu-impact van grijze stroom?

Bij het opwekken van grijze stroom komen broeikasgassen vrij, met CO2 als belangrijkste. Dit versterkt het broeikaseffect en draagt bij aan klimaatverandering. Daarnaast ontstaat er luchtvervuiling door stoffen als zwaveldioxide en fijnstof, wat gezondheidsklachten kan veroorzaken.

Niet alle grijze stroom is even vervuilend: elektriciteit uit steenkool stoot per opgewekte kWh meer schadelijke stoffen uit dan elektriciteit uit aardgas. Voor jou betekent dit dat de herkomst van je grijze stroom (kolen, gas of kernenergie) verschil maakt in hoe groot de milieu-impact daadwerkelijk is.

Wat zijn de voor- en nadelen van grijze stroom?

Voordelen

• Betrouwbaar: grijze centrales kunnen altijd bijspringen, ook zonder wind of zon

• Vaak goedkoper, omdat opwekking minder investering vraagt dan duurzame bronnen

Nadelen

• Grote impact op het klimaat door CO2-uitstoot

• Fossiele bronnen raken op termijn op

• Bijdrage aan luchtvervuiling en gezondheidsklachten

• Prijsonzekerheid op de lange termijn, omdat eindige bronnen duurder worden naarmate voorraden afnemen

Dit betekent voor jouw energiekeuze: grijze stroom is vaak de goedkopere optie op korte termijn, maar op lange termijn kun je met groene stroom stabieler en duurzamer uit zijn.

Hoe overstappen van grijze naar groene stroom?

Stel je hebt nu een contract zonder specifieke keuze voor groene stroom. Dan krijg je automatisch de standaardmix van je leverancier, vaak deels grijs. Wil je zeker weten dat je stroom aantoonbaar groen is?

• Check het stroometiket van je huidige leverancier: hierop staat hoeveel procent grijs en groen is.

• Vergelijk leveranciers die aangeven waar hun groene stroom vandaan komt (bij voorkeur Nederlandse wind- of zonne-energie, niet alleen ingekochte certificaten).

• Let bij het overstappen op de opzegtermijn van je huidige contract.

Stel je hebt een contract dat niet specificeert of je stroom groen of grijs is, en je denkt er verder niet over na. Wanneer je het stroometiket van je leverancier bekijkt, zie je dat een deel van je stroom uit kolen en gas komt. Kies je bewust voor een leverancier met Nederlandse groene stroom, dan betaal je mogelijk iets meer per kWh, maar weet je zeker dat je bijdraagt aan minder CO2-uitstoot.

Veelgestelde vragen over grijze stroom

Wil je weten welke energieleverancier het beste bij jouw wensen past, inclusief het aandeel groene stroom? Vergelijk energiecontracten via onze vergelijker en zie in één overzicht wat elke leverancier daadwerkelijk levert.

Disclaimer: de informatie op deze pagina is algemeen van aard. Vergelijk altijd zelf via onze vergelijker voor jouw persoonlijke situatie.