Gasprijs stijgt met 80%: wat kun je nu het beste doen?
De gasprijs is sinds zaterdag 28 februari sterk gestegen. De Europese gasbenchmark (TTF) staat inmiddels rond de € 55 per megawattuur, een stijging van 80% in enkele dagen tijd. De belangrijkste oorzaak zijn geopolitieke spanningen in het Midden-Oosten, met name rond Iran en de Straat van Hormuz. Dit gebied is een belangrijke doorgang voor energiehandel en speelt een cruciale rol in de wereldwijde energievoorziening. Zodra er onzekerheid ontstaat over de aanvoer van energie, reageren markten vaak snel met prijsstijgingen. Wat betekent deze ontwikkeling voor huishoudens in Nederland? En wat kun je nu het beste doen met je energiecontract? In dit artikel leggen we het uit.
Waarom stijgt de gasprijs zo hard?
De stijging van de gasprijs hangt samen met de spanningen in het Midden-Oosten. De Straat van Hormuz is een van de belangrijkste scheepvaartroutes voor energie ter wereld. Een groot deel van de wereldwijde olie- en gastransporten loopt via deze smalle doorgang tussen Iran en Oman. Wanneer er spanningen ontstaan in deze regio, ontstaat er direct onzekerheid over de energieaanvoer.
Die onzekerheid zorgt ervoor dat energiemarkten snel reageren. Handelaren houden rekening met mogelijke verstoringen in de aanvoer en kopen massaal gascontracten in. Daardoor kan de prijs in korte tijd flink oplopen.
Daarnaast spelen nog andere factoren een rol. Sinds de energiecrisis is Europa sterker afhankelijk geworden van vloeibaar aardgas (LNG) uit landen zoals de Verenigde Staten en Qatar. Door de spanningen in de regio heeft Qatar tijdelijk een deel van de gasproductie en export stilgelegd, wat extra druk zet op de wereldwijde gasmarkt. Hierdoor neemt de onzekerheid over de beschikbare LNG-voorraad toe en stijgt de gasprijs verder.
Wat is het verschil met de energiecrisis in 2022?
De huidige prijsstijging doet veel mensen denken aan de energiecrisis van 2022. Toch is de situatie nu op een aantal belangrijke punten anders.
Tijdens de energiecrisis viel een groot deel van het Russische gas weg door de oorlog in Oekraïne. Europa moest toen plotseling alternatieven vinden voor een groot deel van zijn gasaanvoer. Dat zorgde voor extreme prijsstijgingen.
Een ander belangrijk verschil is het moment in het jaar. In 2022 stegen de gasprijzen in september, vlak voordat de winter begon en het gasverbruik sterk toeneemt. Nu gebeurt de prijsstijging juist in het voorjaar, wanneer huishoudens minder gas gebruiken voor verwarming. Daardoor is de directe impact op veel huishoudens kleiner dan tijdens de vorige crisis.
Wat betekent de gasstijging voor mijn energierekening?
De impact op je energierekening hangt sterk af van het type energiecontract dat je hebt. Niet iedereen merkt een stijgende gasprijs namelijk even snel.
Heb je een dynamisch energiecontract, dan merk je de stijging meestal vrijwel direct. Bij dit type contract volgen de tarieven namelijk de prijzen op de energiemarkt. Wanneer de gasprijs op de beurs stijgt, wordt dat vaak dezelfde dag of binnen enkele dagen doorberekend. Ter illustratie: bij een TTF-gasprijs van ongeveer € 55 per MWh komt de consumentenprijs, inclusief belastingen en andere kosten, uit op ongeveer € 1,50 per m³ gas. Stijgt de beursprijs verder, dan kan ook dit tarief snel oplopen.
Met een variabel energiecontract werkt het anders. Energieleveranciers passen deze tarieven meestal één of twee keer per jaar aan, al kiezen sommige leveranciers voor maandelijkse wijzigingen. Dat betekent dat een plotselinge prijsstijging niet meteen zichtbaar hoeft te zijn op je energierekening. Blijft de gasprijs langere tijd hoog, dan is de kans groot dat je dit bij de volgende tariefwijziging alsnog gaat merken.
Heb je een vast energiecontract, dan zit je voorlopig het meest stabiel. Het tarief dat je hebt afgesproken met je energieleverancier blijft namelijk hetzelfde gedurende de hele looptijd van het contract. Schommelingen op de energiemarkt hebben daardoor geen directe invloed op je energierekening. Juist in onzekere tijden kan een vast contract aantrekkelijk zijn, omdat het zorgt voor meer prijszekerheid.
Welk effect heeft de gasprijsstijging op het energieaanbod?
Als we kijken naar het maandbedrag van het goedkoopste 1-jarige vaste energiecontract bij een gemiddeld verbruik van een 2-persoonshuishouden. Dan zien we dat dit inmiddels €30 per maand hoger ligt dan maandagochtend. Op jaarbasis betekent dat een prijsstijging van ongeveer €360 voor een gemiddeld huishouden.
Energieleveranciers reageren op de onrust op de energiemarkt en de grote hoeveelheid consumenten die momenteel willen overstappen. Daardoor bieden verschillende energieleveranciers tijdelijk een beperkter aantal contracten aan voor consumenten, waaronder Eneco en Vattenfall.
Wat kan ik nu het beste doen?
Hoewel de gasprijs momenteel flink stijgt, betekent dat niet dat iedereen meteen actie hoeft te ondernemen. Wat verstandig is, hangt vooral af van jouw huidige energiecontract.
Het is in ieder geval verstandig om eerst te controleren welk type contract je hebt en wanneer dit afloopt. Heb je een vast contract dat nog een tijd loopt, dan hoef je je voorlopig weinig zorgen te maken over prijsstijgingen.
Heb je een variabel of dynamisch contract, dan kan het verstandig zijn om de markt goed in de gaten te houden. In onrustige tijden kiezen sommige consumenten ervoor om hun tarief vast te zetten, zodat ze niet afhankelijk zijn van schommelingen op de energiemarkt.
Daarnaast blijft het altijd slim om kritisch te kijken naar je energieverbruik. Door bewuster met energie om te gaan en een deel van eventuele prijsstijgingen op te vangen.
Energie vergelijken
Wil je toch actie ondernemen? Via EnergieKiezer kun je eenvoudig energie vergelijken. Zo zie je snel welke tarieven en leveranciers momenteel het beste bij jouw situatie passen.
Kom je er niet helemaal uit? Geen zorgen. Ons team staat voor je klaar om je te helpen bij het maken van de juiste keuze. Daarbij kijken we niet alleen naar de prijs, maar ook naar zaken zoals duurzaamheid en de voorwaarden van het contract, zodat je een energiecontract kiest dat écht bij je past.